Nét riêng ngày Tết của người Công giáo

Một góc nhìn khác của Nhà thờ Đức bà Sài gòn

Một góc nhìn khác của Nhà thờ Đức bà Sài gòn

Bài này của Lão Tập viết trên FB và được đăng trên trang Hieuminh từ Tết năm ngoái. Bài viết đã nêu rất đầy đủ nét sinh hoạt của người Công giáo Việt nam ngày Tết. Đương nhiên là cách đón Tết của người Công giáo Việt cũng chẳng khác biệt nhiều so với tập quán chung của cả nước, nhưng vẫn có nét đặc thù do  niềm tin tôn giáo khác nhau. Sau khi xin phép Lão Tập và Bác Tổng Cua, mình đưa bài này về đây để lưu giữ vì có những nét đẹp ngày Tết đang dần bị mai một. Tuy nhiên bài bên Hieuminh vẫn hấp dẫn hơn vì phần còm của các còm sỹ Hang Cua rất thú vị, có khi còn hay hơn cả bài viết ấy chứ🙂

Hôm 23 vừa rồi, một người bạn trên fb nhắn tin hỏi mình: Người đạo Chúa có đưa ông Táo về trời không chú? Mình trả lời ngay, có chứ, có chứ, cúng ông… táo tầu ở tiệm thuốc bắc ấy. Hơi lạ là cô bạn nhỏ này cũng là người giỏi giang, đi nhiều, biết nhiều. Hoá ra, nhiều người chả biết người Công Giáo ăn Tết thế nào.

Gần Tết, người Công Giáo thường chuẩn bị tinh thần trước hay còn gọi là dọn mình: hoà giải với Chúa, với anh em. Ba mình có lệ, những ngày cận Tết thường đến thăm anh em, bạn hữu, người trên trước. Đây là một mỹ tục, gọi là đi bái niên; tức là đến thăm hỏi ngày cuối năm để tỏ lòng thân ái. Tiếc rằng bây giờ chả mấy người giữ được mỹ tục này vì cuộc sống bận rộn, bon chen.

Những ngày cuối năm cũng là dịp để chăm sóc phần mộ ông bà cha mẹ. Thường thì chỉ là lau rửa, làm cỏ, đặt chậu hoa, thắp vài cây nhang, đọc ít câu kinh…để tỏ lòng hiếu thảo. Ở nhà thì quét dọn bàn thờ Chúa, bàn thờ cha mẹ. Nhiều người bắt chước chưng trái cây trên bàn thờ nhưng mình thì không. Đã không tin cha mẹ không “hưởng” những thứ đó thì chưng làm chi, chỉ cần để hoa cho đẹp và tỏ lòng tôn kính, yêu mến là được.

Đêm 30 đón giao thừa, trong khi người đạo Phật cúng mời ông bà cha mẹ về ăn Tết thì ngay sau giao thừa, gia đình mình tổ chức đọc kinh, chỉ chừng 5-10 phút, mục đích là cám ơn Chúa đã ban mọi sự tốt đẹp trong năm cũ, cầu xin Chúa quan phòng sắp xếp cho năm mới được an vui. Sau đó là phần chúc Tết. Các con sẽ chúc Tết cha mẹ và cha mẹ sẽ chúc lại con cái và mừng tuổi cho từng đứa. Thường thì mình sẽ khuyên bảo nhẹ nhàng những tính xấu của con cái cần sửa chữa mà trong năm chúng chưa hoặc kém sửa chữa.

Nghi thức phát Lộc Thanh

Nghi thức phát Lộc Thanh

Lộc Thánh nhắc nhở phải thảo hiếu với Cha mẹ

Lộc Thánh nhắc nhở phải thảo hiếu với Cha mẹ

Tại nhà Thờ của giáo xứ tối 30 bao giờ cũng có lễ đón giao thừa. Tiếng là đón giao thừa nhưng thường thì chừng 8-9 giờ tối. Sau lễ, ông (bà) Chánh Trương sẽ thay mặt giáo dân chúc Tết cha xứ và cha xứ sẽ chúc Tết lại mọi người. Những năm gần đây có lệ Nhà Thờ sẽ tổ chức cho những người dự lễ được hái Lộc Thánh.

Lộc Thánh nhắn nhủ sống tốt.

Lộc Thánh nhắn nhủ sống tốt.

Lộc Thánh là một tờ thiệp in Lời Chúa trích từ Kinh Thánh. Người nhận sẽ xem Lời Chúa ghi trên tấm thiệp như một thông điệp nhắn gửi mình cần phải thực hiện/thay đổi/sửa chữa điều gì đó. Thiệp này sẽ được dán chỗ trang trọng trong nhà để làm tôn chỉ sống cho gia đình trong năm mới.Ngày Mùng một thường có lễ sớm, để Cầu bình an năm mới. Mùng hai sẽ là lễ Cầu cho Ông bà,  Cha mẹ,Tổ tiên. Mùng ba là lễ Thánh hoá công ăn việc làm, mình hiểu là cầu xin giữ được đạo đức nghề nghiệp.

Trong ba ngày Tết, cũng như mọi gia đình người Việt theo các tôn giáo khác, mỗi người Công giáo cố gắng cư xử khéo léo trong mọi việc cũng như trong mọi lời ăn tiếng nói. Cha mẹ sẽ gương mẫu hơn, con cái sẽ ngoan ngoãn hơn. Có nơi Mùng hai sẽ có Thánh lễ tại nghĩa trang của giáo xứ, mọi người chia nhau đứng gần phần mộ của người thân. Đông, vui, nhưng không kém phần trang nghiêm, thành kính.

Ngày mùng một Tết là vui nhất. Mọi người sẽ đến nhà chúc Tết nhau. Nguyên tắc là người dưới đến nhà người trên: con cái đã ra riêng đến nhà cha mẹ, ông bà, em đến nhà anh, con cháu đến nhà chú bác; càng gần gũi càng phải đến sớm. Anh em ngày thường nếu có giận nhau, ngày Tết cũng vẫn cho con cháu đến nhà chúc Tết. Nếu đã đến nước cấm con cháu đến nhà nhau thì coi như tuyệt giao, hết thuốc chữa. Qua bao nhiêu năm nay đã tạm coi là già, mình vẫn không quên khung cảnh đường làng trong ngày mùng một. Thật đông người trên đường, ai cũng tươi vui hớn hở, câu chào “ chào cậu, chào chú…năm mới” nghe thật quen tai và vui lạ.

Vui thích nhất là bọn trẻ con, quần áo mới xúng xính, tiền mừng tuổi rủng rỉnh đếm hoài không chán; càng đông anh em họ hàng càng nhiều tiền mừng tuổi, sướng mê tơi. Chị gái mình sống độc thân, thay mặt cha mẹ đã khuất tiếp đón anh em con cháu đến chúc Tết.

Năm nào mình cũng phải đổi cho ít nhất là một triệu tiền lẻ để mừng tuổi. Ấy là mỗi đứa trẻ con chỉ mừng tuổi chừng 5 ngàn, cao lắm 10 ngàn là cùng. Có một lệ tục cũng khá hay ở quê mình là đi Tết mới. Mới, vì là những đôi mới cưới nhau trong năm, đến Tết cả đôi phải dắt nhau đến cha bác, anh chị mà chúc Tết. Cũng hay, vì ngày cưới đông như kiến cỏ, cô dâu chú rể chắc gì đã biết ai vào với ai, nay đến từng nhà nhận họ, nên lắm.

Nghe bà nhạc mình kể, ngoài Bắc hồi đó, hai ông bà phải nai lưng ra gánh bánh chưng đi Tết mới, nghe mà sợ quá. Bây giờ đi Tết mới thì vui, hơi mệt, nhưng sướng. Này nhé, lễ vật mang theo chai rượu, hộp bánh gọi là. Ai cũng nhận, rồi ai cũng…cho lại.

Tết mới là một dịp để được biết thêm về anh em bà con của chồng, của vợ. Người mới về làm dâu làm rể mà, ai chẳng quý. Thích nhất là tiền mừng tuổi, trẻ con thì chỉ được lì xì tiền nhỏ, Tết mới bèo nhèo gì cũng phải mừng tuổi đôi vợ chồng mới tiền trăm. Cháu chắt mình, cặp nào chịu khó đi xa đến chúc Tết nhà mình, thế nào cũng được khuyến mãi bữa cơm tự làm. Trước là cho vui vẻ gia đình, sau là test khả năng nội trợ của…cháu mới  . Lúc mừng tuổi, thế nào mình cũng tính cho tiền tàu xe. Sướng thế mà có cặp còn thừa dịp mình về quê chúc tuổi anh em, bày đồ lễ ra, ca bài ca… đại xá.

Bây giờ đôi lúc nghe có người chán Tết, nào là mỏi mệt, tốn kém…Mình chả đồng ý tí nào. Quanh năm suốt thánh cắm đầu cắm cổ làm ăn, có ngày Tết để nhớ, để sum họp với gia đình, anh em họ mạc. Thôi thì vất vả một tí, tốn kém một tí nhưng cũng có nhiều niềm vui.

Các bạn cứ thử tìm xem, có ai bán không khí Tết, nhất là Tết quê nhà của mình không ? Nếu mà có bán, đắt rẻ gì mình cũng ráng mua một năm vài lần.

TC Bình. Facebook http://www.facebook.com/congbinh.tran.79

4 thoughts on “Nét riêng ngày Tết của người Công giáo

    • Dạ khi dự Thánh lễ thì vậy, nhưng khi ra hái lộc thì vui lắm, có khi trong lộc có tờ 5.000đ. Đọc xong thông điệp trong lộc Thánh thì căng óc ra nghĩ xem liên quan gì đến mình. Năm nay SUV đi hai nhà Thờ nên có được 2 tờ lộc. Đang suy nghĩ hoài chưa ra mình phải làm gì. Chưa năm nào bị như vậy cả.

  1. Chúc Uyển Vi năm mới an khang thịnh vượng. Cảm ơn tác giả bài viết, nhờ vậy biết thêm cách người Công giáo mừng Tết. Mình vì không nghĩ Tết là ngày lễ tôn giáo nên cứ nghĩ ai cũng ăn Tết giống nhau, cũng thức ăn cổ truyền, bánh chưng bánh tét, thịt kho nước dừa, dưa giá cải chua, dưa hấu, mứt bí mứt gừng. Còn hễ không cúng thì cũng chưng hoa (và quả) cho đẹp.

    • Cám ơn chị. Em xin kính chúc gia đình chị một năm mới an bình. Hôm nay em đi lễ cầu cho công ăn việc làm. Em có cầu cho ai nấy có được công việc như ý và đừng ai bị mất việc.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s