Vụn vặt về Trung thu

Trung Thu

Nói đến Trung thu là nói đến bánh Trung thu, lồng đèn và ….mưa. Chẳng biết ngày xưa Má sanh tôi có bị đẻ ngược hay không mà nào giờ tôi làm gì cũng theo trình tự ngược. Bởi vậy, bây giờ bàn về Trung thu, tôi cũng muốn bắt đầu bằng cái mục cuối cùng là mưa.

Mưa TTCái mục ướt át tưởng như chẳng hề liên quan gì đến dịp tết của trẻ em, nhưng trên thực tế thì hầu như tôi chưa từng thấy có đêm rằm Tháng Tám nào mà không bị mưa, nhẹ thì lâm thâm lắc rắc, nặng thì tầm tả. Trung thu nào cũng vậy, Nhà Thờ, Chùa và Phường đều chuẩn bị các chương trình cho trẻ em giàu hay nghèo cũng đều được chơi Tết. Năm nào các Tổ chức này cũng chuẩn bị phông màn ngoài trời để rồi khi lễ diễn ra nửa chừng, mọi người lại phải túm tụm chạy vào núp dưới các mái hiên, lũ con nít thì chìa tấm lưng và mái đầu bé bỏng ra để che cho chiếc lồng đèn quý báu của mình. Thế rồi cuộc vui cũng tàn theo cơn mưa, lũ trẻ lại lúp xúp tay che đầu, tay cầm lồng đèn, so vai rụt cổ chạy về nhà, cứ như thể mưa sẽ chừa bớt phần nào của mái đầu bé nhỏ khi cái cổ đang cố rút sâu vào trong vai vậy. Chẳng thế mà khi còn bé, hầu như Trung thu nào tôi cũng thầm cầu nguyện sao cho tối nay đừng mưa.

Nói tới bánh Trung thu thì…thiệt tình là tôi ghét nó gì đâu, cho nên tôi sẽ dành thời gian để nói về nó nhiều nhất cho….bõ ghét. Đầu đuôi cũng do nhà tôi có cái nghề làm bánh dẻo, được mọi người biết đến nhiều từ những năm 1980. Bánh nhà tôi làm rất ngon và vệ sinh, mọi thứ đều làm thủ công nên cực lắm. Để làm cho ra được cái bánh thì cả nhà tôi phải xúm vào phụ nhau.

Nấu nước đường

Nấu nước đường

Đầu tiên là Má tôi sẽ phụ trách vụ nấu nước đường, làm nhân bánh. Nội vụ nấu nước đường không cũng đã kỳ công rồi. Khi nấu phải để lửa riu riu và ngó chừng hoài không thôi đường sẽ bị trào, lúc gần sôi thì đập lòng trắng trứng vào khuấy để nó quến đi hết mấy chất bẩn còn bám trong đó. Tới đây thì cần tới thợ chính là…tôi và anh Tám.

Chia bộtTôi lo phần khuấy bột. Việc này rất tỉ mỉ và không nóng vội được, tay vốc một nắm bột nếp đã rang chín, tôi cứ thả từ từ từng nhúm nhỏ vài hạt xuống rồi khuấy. Hễ thấy bột dính lại thành óc trâu là phải tán nó nhuyễn ra ngay, cứ thế cho tới khi thau bột quánh lại nặng tay thì cho dầu bông bưởi vào. Kế đó tôi múc phần bột này vào một cái chậu khác đã được lót sẵn bột khô ở dưới và cứ thể tôi từ từ lật trở, nhồi cục bột ướt trong thau để nó dần trở nên khô ráo vừa đủ để anh Tám có thể cán. Tới đây thì Anh Tám cho từng cục bột được cân lượng vừa đủ cho một cái bánh vào mâm phủ sẵn bột khô và cán. Anh cứ phải thấm bột khô vừa đủ vào hai mặt cục bột rồi cán cho đến khi bột vừa cứng thì cho cục nhân Má làm sẵn vào gói lại rồi đóng khuôn.

Khuôn bánh dẻoNghe kể thì có vẻ gọn hơ vậy đó nhưng công việc thật sự rất vất vả. Bà Nội, Ba tôi và các anh chị đều trở thành thợ phụ cho mục tiêu “tất cả vì tiền tuyến”. Mọi người bò ra đãi đậu, đồ chín, giã đậu, xào nhân, xách xe đạp chạy đi mua đường và bột (ngày đó phải vào mãi Chợ Lớn mua đường và ra tiệm Bảo Hiên trên Sài gòn mới mua được loại bột nếp đặc biệt được rang chín và xay nhuyễn sẵn), đóng hộp, gói bánh và giao hàng. Những ngày đó tôi phải nghỉ học. Làm, ăn và ngủ hầu như tại chỗ. Cái thứ bột bánh dẻo kỳ cục lắm, nó là bột đã chín rồi, chỉ cần có nước là nó trở nên dính dấp khó chịu gì đâu. Làm cực mà tôi đâu dám bật quạt vì sợ bay bột. Vậy mà tóc tôi vẫn phủ bột dính dấp, hai mi mắt mỗi lần chớp là bị dính lại vì bột thấm nước mắt và mồ hôi thành một lớp keo ở đó. Vào mùa bánh khắp nhà đều dinh dính bột mặc dù mỗi sáng đều phải lau nhà cửa rồi mới bắt đầu làm. Lần nào làm bánh xong tôi cũng phát bệnh.

Khuôn bánh TTCực vậy đó, nhưng khi thấy bán đắt hàng thì cũng vui vì thời đó kiếm ra được đồng tiền khó lắm. Cũng có nhiều người bắt chước để làm nhưng bánh không ngon bằng bánh nhà tôi làm hoặc giả họ đang chưa gặp thời nên bánh bán không chạy. Có điều, đã làm qua loại bánh này rồi, tôi không bao giờ dám ăn bánh ở bên ngoài làm nữa. Nhà tôi làm bánh kỹ lắm, thế mà cũng chỉ giữ bánh được tối đa một tuần là bắt đầu bị mốc từ trong nhân. Bây giờ để cả tháng trời mà bánh vẫn không sao thì chắc chắn là người ăn bánh phải có sao rồi. Loại bánh nhà tôi làm ra có màu trắng trong suốt vì bột cán vừa tới và không có chất bảo quản, còn bánh bây giờ cứ trắng đùng đục làm sao ấy. Từ năm 1994, hai thợ chính là Anh Tám và tôi đi ra ngoài làm việc, Má tôi không dám nhận làm bánh cho ai nữa, bà cứ tiếc hùi hụi, nhưng quả thực, bánh nhà tôi phải do cả nhà góp tay vào mới làm thành, thế nên nghề làm bánh của gia đình cũng ngưng từ đó.

Lồng đènGiờ thì tới cái lồng đèn. Khi tôi còn bé, chỉ có loại lồng đèn bằng giấy xếp hoặc giấy bóng kiếng. Loại giấy xếp thì hình tròn, có thể xếp gọn lại hoặc kéo lên cao sau khi đã bỏ nến vào. Tôi không thích loại này vì không đẹp bằng loại bóng kiếng, có hình con bướm, chiếc tàu thủy, máy bay và ngôi sao. Thích hay không thích thì tôi cũng chưa từng có lồng đèn, ngoài trừ một lần duy nhất năm tôi 4 tuổi. Khi đó, tôi đang học mẫu giáo tại Trường Lasan Hiền Vương và được Trường phát cho chiếc lồng đèn hình con bướm. Lúc ấy chừng khoảng 5 giờ chiều, tôi ôm lồng đèn lững thững một mình trong sân trường chờ Chị Vãng xong việc trong trường sẽ đưa về nhà. Tự nhiên có một “anh” lớn hơn tôi vài tuổi tiến lại làm quen và xin cầm thử chiếc lồng đèn. Tuy ngần ngại, tôi vẫn đưa chiếc đèn đầu đời của tôi cho anh. Nhanh như cắt, anh co chân chạy mất tiêu làm tôi ú ớ bật khóc vì mất lồng đèn và sợ bị la nữa.

Rồi Giải phóng, lồng đèn chỉ còn trong giấc mơ của đứa bé còn đói ăn, thiếu mặc. Tuy vậy, ngày đó lại có cái hay của việc “chơi chung”. Trong xóm có mấy anh khéo tay, họ làm được cái lồng đèn bằng lon sữa bò, có bánh xe đẩy, hai đầu lon đục lỗ để tỏa ánh sáng đèn cầy bên trong, khi đẩy cây gậy gắn liền vào lon sữa bò, bánh xe sẽ lăn và có tiếng kêu lách cách của chiếc chong chóng, ánh sáng sẽ tỏa ra lập lòe. Lon ton chạy theo người đẩy xe là “chơi chung” lồng đèn với người ta. Thú thực, dù không thật sự được sở hữu một chiếc lồng đèn, tôi vẫn thấy mình đủ đầy niềm vui Trung thu hơn các bé thiếu nhi bây giờ đang cầm những chiếc đèn nhựa Trung quốc, phát ra tiếng nhạc eo éo từ cái tay cầm có chứa cục pin.

Có một điều dù không đề cập đến ở phía trên như là một phần của Trung Thu, tôi vẫn thấy thiếu nó, Trung thu sẽ không thể trọn vẹn là cái Tết của Thiếu nhi, đó những bài hát về Trung Thu như Rước đèn Tháng Tám của NS Y Vân Thằng Cuội của NS Lê Thương. Còn nhiều bài hát nữa tôi không nhớ tên, nhưng có những đoạn lời đẹp như thơ: “nghìn năm rồi nhỉ, bên gốc cây đa, Cuội ơi em hỏi Trăng non hay già?” hoặc lời trẻ thơ thắc mắc: “Bà ơi, Chú Cuội, có nhớ nhà không? Sao như cháu thấy, chú đang nhớ nhà”. Nhưng nếu bạn yêu cầu tôi hát một đoạn nào đó về Trung thu chắc chắn tôi sẽ buột miệng hát đoạn lời chế của bài Rước đèn Tháng 8 rằng: “Tết Trung Thu Má đòi đi tu, Ba ở nhà Ba khóc lu bù, thằng Cu Tí nó đòi đi theo…..Tùng dinh dinh cắc tùng dinh dinh” bởi vì nó là phần ký ức lộn xộn về Trung thu trong những ngày còn lẽo đẽo theo mấy anh trai lang thang khắp hang cùng ngỏ hẻm của khu xóm nghèo.

———————————————————————————————————–

Viết xong bài rồi thì mới biết được cái bài hát mà mình khen có những đoạn lời đẹp như thơ là bài Vầng Trăng Cổ tích, bài hát hay, giọng con bé Xuân Mai non nớt lảnh lót cứ như đưa mình trở ngược lại về thế giới của trẻ thơ. Chắc lại phải bắt chước Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh xin xỏ “Cho tôi một vé đi tuổi thơ”.

Vầng trăng cổ tích (click vào để nghe nhạc)

Một vầng trăng tỏ, treo trên đỉnh trời
Bay về đâu thế đàn cò trắng ơi

Bà ơi chú cuội có nhớ nhà không ?
Sao như cháu thấy, sao như cháu thấy chú đang xuống trần

Nghìn năm rồi nhỉ, bên gốc cây đa
Cuội ơi em hỏi trăng non hay già

Nghìn năm rồi nhỉ, bên gốc cây đa
Cuội ơi em hỏi trăng non hay già

Một đàn chim nhỏ chơi trăng giữa trời
Biết bao giờ nhỉ cuội được xuống chơi

Bà ơi chú cuội có nhớ nhà không ?
Sao như cháu thấy, sao như cháu thấy chú đang xuống trần

Nghìn năm rồi nhỉ, bên gốc cây đa
Cuội ơi em hỏi trăng non hay già

Nghìn năm rùi nhỉ, bên gốc cây đa
Cuội ơi em hỏi trăng non hay già

20 thoughts on “Vụn vặt về Trung thu

  1. Đọc entry mới cuả Vy, gợi lên nhiều kỹ nịêm…cứ buì ngùi, cứ ngồi trước máy trầm ngâm, nhớ thế thời xa xưa .

    • Chị ạ, buồn, vui, hay cực nhọc gì thì em vẫn lấy làm mừng là mình còn có một vùng ký ức trong veo để thỉnh thoảng lấy lời nơi chốn mà quay về những lúc gối mỏi chân chồn đó chị.

  2. Kỷ niệm về trung thu của SUV sao giống lão Tập quá. Vùng Gia Kiệm của lão thì hầu như năm nào cũng mưa đúng đêm trung thu. Mà thường là đêm 14 trăng lại rất đẹp mới tức. Lão Tập nhớ bao lần bị mưa khi đi rước đèn và lãnh bánh trung thu do cha xứ phát. Mà cha xứ cũng nghèo, bánh trung thu thường chỉ là bánh…đa. Thế mà có nhiều đứa sẵn sàng đội mưa đi rước đèn và lãnh bánh, khi bị mưa thì cởi áo che… đèn. Có đứa bị đòn về “tội” này mà vẫn không chừa. Bố mẹ lão Tập cũng không đến nỗi nghèo, nhưng đèn trung thu cho lão Tập hàng năm chỉ là đèn xếp bằng giấy. Chắc ông bà nghĩ mua đèn mắc chơi một chút xíu rồi bỏ, phí tiền. Mấy thằng bạn khéo tay chúng nó tự làm đèn ông sao, có đứa còn có anh làm cho đèn kéo quân treo ở nhà. Khốn thay cho lão Tập, cả đời chưa bao giờ làm được một chiếc đèn nào. Giờ có cháu, rút kinh nghiệm, lão Tập cho nó đốt đèn đi chơi một mình cả tuần trước trung thu, lỡ ngày trung thu có mưa cũng…chẳng sao, chơi chán rồi.
    Mà đứa cháu gái của lão phá quá. Từ hôm nọ đến nay nó làm tan 3 cái đèn rồi, mới mua cái thứ tư hôm qua!!!. Lão ghét Tầu và sợ đèn TQ độc hại nên cứ đèn giấy VN mà mua. Kệ, có 1 đứa cứ cho nó xả láng, chừng nào có nhiều cháu tính sau. He he.

    • Cái nghèo thì nơi nào cũng như nhau Lão nhỉ? Nghèo thì nghèo, những dịp lễ tết SUV vẫn thấy náo nức lắm Lão Tập ạ. Cái lồng đèn xếp của Lão nó dễ bị cháy và hay méo mó xẹo xọ lắm.

      À mà này, Ông Nội chiều quá, quá chừng sau này Diệp Anh quậy quá, mọi người lại nói cháu hư tại ông đó nha Lão🙂

  3. đang đọc bài của Vy thì y như rằng trời làm một trận tưng bừng, khi đã ngớt mưa nhìn xuống đường thì mênh mông là nước. Bé An thì đòi đi phá cổ, Đi như thế nào đây.. thật tội nghiệp.
    Chắc ” chú Cuội” nhớ nhà thật rồi nên năm nào cũng khóc như thế.

    • Vy vừa rủ cô bạn làm một chầu cá độ mưa trong đêm Trung thu, cần thì ra Cầu Nhị Thiên Đường nhập hội Cá Mưa Nắng🙂 Vy để ý rồi, hầu như chưa bao giờ có một đêm Trung thu tạnh ráo Dung ạ. Dung nói bé An tập dần cho quen đi, chỉ cho nó xem hình người ta mặc áo mưa đi chơi Trung Thu kìa.

      Vy nghĩ Trung thu ở Thanh đa trăng sẽ tròn và gió sẽ mát hơn mấy chỗ khác ở Sài gòn. Vậy là Dì cháu Dung cũng vui hơn mọi người rồi đó.

  4. Đọc bài này của Vi, Mai nhớ hồi đó đến nhà Vy học lóm cách làm bánh dẻo rồi cũng về nhà bày ra làm. Hồi đó má Vy chỉ Mai cách làm bánh dẻo kỹ lắm. Có hôm Vy đến nhà Mai để làm bánh nữa vì sợ Mai làm không đúng cách bánh không ngon. Hồi đó nghèo nên ăn bánh dẻo say sưa không sợ bị béo. Bây giờ thì … Nhiều kỷ niệm quá ha Vy.

  5. Pingback: Uyển Vy: Vụn vặt về Trung thu | Hiệu Minh Blog

  6. Nói là học lóm nghe cho có lòng thành thôi chứ hồi đó Mai đến nhà Vy chơi thường xuyên nên cũng được ba má Vy “thương”, thành ra vừa coi làm bánh vừa hỏi công thức thế là bác cứ rút ruột ra truyền bí kíp cho. Mà tính mình lai thích làm bánh, nấu ăn nên hễ cứ học được món gì là thế nào về nhà cũng phải làm cho bằng được.
    Mai còn nhớ có hôm Vy cho Mai một cục bột bánh dẻo ăn mà đến bây giờ vẫn còn nhớ. Cái thưở nghèo vậy mà lại có nhiều kỷ niệm không bao giờ quên được. Bên này Mai có một cô bạn làm bánh dẻo ở nhà ăn cũng ngon lắm. Hôm vừa rồi mua một hộp về ăn rồi lại ngồi nói chuyện với ông xã về “ngày xưa em làm bánh dẻo”.

    • Ừa Ba Mai với Ba Vy là bạn đạp xích lô nên xem con “đồng nghiệp” cũn giống con mình mà🙂

      Vy cũng thích ăn bột bánh hơn nhân, mà phải là bột nhà làm kìa.

  7. Doc bai nay nhu goi lai nhung mua Trung Thu khi minh con be.

    Cung nhu Vy, mua trong mua Trung Thu lam Thao rat buon va thich cung co. Buon vi khi ay minh con nho thi thay Trung Thu ma bi troi mua la khong duoc me cho ra ngoai dot den voi ban be, ma chi duoc o trong nha choi voi hai dua em gai cua minh thoi. Con thich la khi bat dau biet mong mo thi thich nghe tieng mua roi. That la thu vi.

    Lam banh deo thi cung giong nhu Vy. Nha Thao cung co truyen thong lam banh deo de me Thao tang cho cac ban hang cua me. Lan dau tien duoc tham gia lam banh, sau khi goi banh bang boc nylon lai thi minh da hoi mot cau ngo ngan nhu vay: “Vay giai doan tiep theo minh phai lam gi?” Co giao day tieng Phap tai nha da bao voi Thao rang: “Bat nuoc soi len luoc banh di con.” Minh tuong that le khe di dun nuoc soi de luoc banh.

    Ve den Trung Thu thi minh cung co nhieu ky niem lam. Hoi khoang 7-8 tuoi thi minh giong con trai lam. Rat pha phach khien ba ngoai cua minh bi hang xom mang von hoai a. Vi cai toi cu da long den cua con nit hang xom lam chay long den cua tui no do.

    Nhac den mua Trung Thu that la nhieu ky niem.

    Cam on Vy da goi lai nhieu ky niem cho Thao.

  8. Năm sau Uyển Vy làm vài cái bánh dẻo tăng bạn bè nhân dịp Trung Thu để về nhà khoe với mấy đệ tử : Bánh bạn ba làm ngon và..không có chất bảo quản đê🙂

    • Cùng với sắc đẹp, có một số tài năng của tui đã ra đi không trở lại với chủ nhân của nó rồi Dzịt bầu ơi. Tui vẫn có thể làm bột bánh rất ngon, nhưng Má tui hết làm nhân nổi rồi!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s